Bartne

film dokumentalny | Polska 2026 | 30′

O filmie

Ewa i Alaksandr zostają gospodarzami historycznej bacówki – schroniska w Bartnem w Beskidzie Niskim. Dla Ewy przyjazd w góry to powrót w rodzinne strony, a dla Alaksandra, imigranta z Białorusi, nowy początek.

Przejęcie zaniedbanego budynku to jednocześnie szansa i ryzyko. Nowi gospodarze bacówki nie mają doświadczenia w prowadzeniu górskich obiektów, ale wkładają w to miejsce wszystkie oszczędności i ogrom pracy, próbując przywrócić mu dawny charakter. Gdy pojawiają się turyści, zmęczenie i brak prywatności wystawiają ich relację na próbę.

Film “Bartne” to kameralna opowieść o miłości, wspólnej pracy i marzeniach zderzających się z rzeczywistością.

Film miał premierę na 31. Festiwalu Górskim w Lądku Zdroju.

Dostępny do obejrzenia na platformie filmygorskie.pl:

Cel społeczny

„Bartne” to film o miejscu, które powoli znika z mapy, i o ludziach, którzy postanowili je uratować. Bacówka w Bartnem należy do sieci małych górskich schronisk, powstałych w latach 70. z myślą o wędrowcach, którzy bez rezerwacji i bez luksusów mogli znaleźć dach nad głową. Dziś obiekty te odchodzą w niepamięć – zamykane, komercjalizowane albo po prostu zaniedbane. Film pokazuje, ile pracy, wyrzeczeń i odwagi kosztuje utrzymanie takiego miejsca przy życiu i uświadamia widzom, że tradycyjna kultura turystyki górskiej jest dziedzictwem, o które trzeba dbać tak samo jak o zabytki.

Historia dzieje się w Beskidzie Niskim, najmniej znanym i najbardziej wyludnionym paśmie polskich gór, na terenie dawnej Łemkowszczyzny. Bartne to jedna z nielicznych wsi, do których Łemkowie wrócili po wysiedleniach lat 40., a dziś mieszka tu niespełna dwieście osób. Film opowiada o tym regionie bez folkloru i pocztówkowej estetyki – jako o miejscu, w którym ludzie wciąż próbują budować dom, a wspólnota powstaje z pracy, gościnności i zwykłej codzienności. Losy bohaterów – Ewy, wracającej w rodzinne strony, i Alaksandra, imigranta z Białorusi – pokazują, że nowy początek na peryferiach jest możliwy, a przybysze z zewnątrz mogą stać się częścią lokalnej historii, a nie jej zagrożeniem. To ważny głos w rozmowie o depopulacji polskiej prowincji, o migracji i o tym, kto i za jaką cenę podejmuje się dziś opieki nad miejscami wspólnymi.

Jako fundacja wierzymy, że kameralny dokument potrafi zrobić dla regionu więcej niż kampania promocyjna. „Bartne” buduje świadomość wartości Beskidu Niskiego i Magurskiego Parku Narodowego jako przestrzeni turystyki odpowiedzialnej i uważnej, a jednocześnie stawia uniwersalne pytania o relację, wspólną pracę i marzenia konfrontowane z rzeczywistością. Film chcemy wykorzystywać w działaniach edukacyjnych i pokazach dyskusyjnych – w szkołach, schroniskach i lokalnych ośrodkach kultury – jako punkt wyjścia do rozmowy o dziedzictwie, migracji i przyszłości małych społeczności.

Ekipa

Reżyseria: Dariusz Janiczak

Obsada: Ewa Biel, Aleksandr

Zdjęcia: Mateusz Mirocha 

Montaż: Piotr Paruch

Produkcja: Fundacja Forma Sztuki

Koproducent: Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ